Boka Kotorska u nekoliko slika

Boka Kotorska u nekoliko slika

Sredinom jula boravio sam u Crnoj Gori službeno i u slobodno vreme obišao zaliv Boka Kotorska (Kotor, Tivat – Porto Montenegro, ostrvo Gospa od Škrpjela). Koliko mi je vreme to dozvoljavali uživao sam u lepoti ovog najpoznatijeg crnogorskog turističkog bisera. U nastavku teksta nalaze se fotografije sa kraćim opisom destinacija.

Kotor – stari grad

Retka su takva mesta u Crnoj Gori iznad kojih se uz sam grad dižu grandiozni stenoviti odseci kakvi se dižu istočno i severoistočno od Kotora i koji su ranijih vremena neusavršene tehnike bili potpuno neprohodni. Ogoleo, sastavljen od krečnjaka ispresecanog pukotinama raznog oblika i dimenzija, između kojih se često odvaljuju ogromni labilni blokovi, prekriven mestimično prostranim siparima i plavinama, načet brojnim potkapinama i pećinama, a iznad svega duboko prosečen divljom i neprohodnom dolinom Škurde, ovaj odsek se ponaša kao izrazita prepreka ne samo klimatskom i biljnom prodiranju, nego je naročito predstavljao vrlo pogodan odbrambreni zid od napada iz zaleđa.

Drevni grad Kotor nalazi se u jugoistočnom delu Jadranskog mora, na kraju predivnog Bokokotorskog zaliva i ispod samih padina Lovćena. Na ovom dijelu Jadransko more je prateći nekadašnje tokove reka ušlo skoro 30 km duboko u kopno, stvorivši zaliv Boka Kotorska, po postanku složen i izuzetno atraktivan zaliv koji je oduvek privlačio pažnju istraživača i turista. Kada je 1997. godine u Berlinu osnovan Klub najljepših zaliva sveta, među 27 zaliva na spisku, našao se i Bokokotorski zaliv. Reljef Bokokotorskog zaliva pa i samog Kotora je kraškog porekla.

Kotor je sa jugoistočne strane opasan krečnjačkim masivima planine Lovćen (1749 m), sa severozapadne ograncima planine Orjen (1895 m), Radostakom (1446 m) i Dobrošticom (1570 m). Blizu su i dva poluostrva Vrmačko i Devesinjsko, koje razdvaja tesnac Verige. Taj tesnac Bokokotorski zaliv dalje deli na dva unutrašnja zaliva, Risanski i Kotorski, i na dva spoljašnja zaliva Tivatski i Topljanski. Od otvorenog mora zaliv je odvojen sa još dva poluostrva: Prevlaka i Luštica, između kojih je prolaz Oštro, koji predstavlja sam ulaz u Boku Kotorsku.

Iako smo u 21. veku, nauka jos nije tačno utvrdila kada je nastalo prvo naselje na prostoru Kotora. Istorijski izvori, kao najranije razdoblje koji se veže za Kotor pominju antički period.

Prema drugim podacima, Kotor je star oko 2 milenijuma, a njegovo ime potiče od reči DEKATERA (od starogrčkog KATAREO – vrela). Pisani izvori pominju „Gornji grad“, što se odnosilo na najstariji deo naselja na vrhu brega Sveti Ivan (iznad Kotora), i „donji grad“, današnji Kotor.

Bogata istorija Kotora, paralelna je bogatoj kulturi grada kojim su vladali mnogi osvajači: Iliri, Vizantijci, Mlečani, Austrijanci, Francuzi i drugi.

Osnivačima Kotora smatraju se Rimljani 168. p.n.e. – 476. n.e. Kotor je pod njihovom vlašću bio sve do sloma Rimskog carstva 476. godine. Nakon Rimljana, Kotor je do 1185 g. bio pod vlašću Vizantije. Umesto Akruvijuma, kako se Kotor prvobitno zvao, pod vizantijskom vlašću Kotor dobija naziv Dekaderon.

Period od 1185.- 1371. Kotor provodi kao jedan od primorskih gradova u sastavu srednjevjekovne srpske države, pod upravom Nemanjića. Dinastija Nemanjić daje gradu ime Kotor, prave od njega glavnu pomorsku luku preko koje su održavali veze sa zapadom. U vreme vladavine Nemanjića, Kotor doživljava značajan ekonomski i kulturni procvat.

Nakon Nemanjića, Kotor osvajaju Ugari. Ugarski kralj Ludvik, Kotorom gospodari od 1371. – 1384. Kotorom zatim gospodari i bosanksi kralj Tvrtko I (1384 – 1391). Period od 1391. do 1420. Kotor provodi kao samostalna republika.

Zbog opasnosti osvajanja grada od strane Turske, 1420. Kotorani doborovoljno upravljanje gradom predaju Mletačkoj republici. Pod Mletačkom vlašću Kotor se nalazi sve do 1797.

S obzirom da je Kotor tada bio porpište brojnih ratova i gusarskih okršaja, period do 1797. smatra se najdramatičnijim i najtežim u istoriji Kotora.

Istorija Kotora beleži i prirodne katastrofe. Nekoliko zemljotersa pogađalo je Kotor. Kotor prezivljava i godine kada je svetom vladala teška zarazna bolest kuga.

Od 1797. do 1805. Kotor se nalazi u sastavu Austrijske carevine.

1806. godine u Kotor dolaze Rusi, koji gradom gospodare tek godinu dana do 1807.

Kotoru ubrzo prete i Francuzi. Kako je Ruska vojska od strane Francuske, poražena u bici kod Fridlanda, Rusi tajnim ugovorom Kotor predaju u ruke Francuskoj, koja Kotorom upravlja od 1807. do 1813.

Crnogorski vladar Petar I Petrović, priskače u pomoc Kotoranima u septembru 1813. Tada se Crnogorci i Bokelji zajedno bore protiv Francuske monarhije, pa dolazi do stvaranja izvesnog ujedinjenja Boke i ondašnje države Crne Gore. Međutim, to ujedinjenje traje svega 9 meseci jer Pariski mirovni kongres odrzan 1814. godine to ujednjenje ne priznaje, pa se nakon sednice Boka (Kotor sa okolinom) daje na upravljanje Austriji (1814 – 1918). Stogodišnju vlast Austije nad Kotorom obeležile su brojne bune i ustanci naroda Boke Kotorske. Oslobađanje od Austrije Kotor dočekuje 1918.

Kao i svi gradovi ondašnje Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, najveći od svih do tada vođenih – Drugi svetski rat, Kotor dočekuje iscrpljen brojnim okupacijama u proleće 1941. godine. Oslobodjenje od nacističke vlasti Kotor doživljava u novembru 1944.

Gospa od Škrpjela

Ako od Perasta pogledamo ka Bokokotorskom zalivu, videće se dva ostrva koja kao da plivaju na morskoj površini – Gospa od Škrpjela i ostrvo Sveti Đorđe.

Gospa od Škrpjela – neobično ostrvo, nastalo je kao rezultat vekovnog preplitanja legende i tradicije, uz svesrdnu pomoć žitelja Perasta i drugih gradova Boke.

Legenda kaže da su 22. jula 1452. godine, mornari, na steni u sred mora, našli ikonu Bogorodice sa detetom. Od tog dana nastala je tradicija da pomorci, po povratku sa uspešne plovidbe, polažu kamenje uz obalu Gospe od Škrpjela.

Vekovima je nastajalo ovo ljudskom rukom pravljeno ostrvo. Njegove osnove u dubinama zaliva kriju i stotine isluženih jedrenjaka, koji su napunjeni kamenom i potopljeni, kako bi ostrvo i dalje stajalo nad vodom.

Crkva sadrži veliki broj umetničkih dela čuvenog kotorskog slikara Tripa Kokolje, kao i ikonu Gospe od Škrpjela, koju je 1452. napravio Lovro Dobričević. Posetioci ove crkve mogu da vide i nesvakidašnju tapiseriju, koju je tokom 25 godina pravila Jacinta Kunić-Mijović, čekajući dragog da se vrati sa mora i u koju je utkala i djelove svoje kose, zlatne u mladosti i srebrne u starosti.

Do današnjeg dana, svake godine na 22. jul, Bokelji nastavljaju tradiciju obnove temelja ostrva i kroz manifestaciju nazvanu fašinada, barkama dopremaju kamen do ostrva i tu ga polažu u dubine, kako bi Gospa od Škrpjela i dalje krasila pogled sa Perasta.

Porto Montenegro (Tivat)

Porto Montenegro je lukzuzna marina za jahte i nautičko naselje koje se nalazi u Tivtu. Predstavlja jednu od najluksuznijih marina na Jadranu. U kompleksu se nalazi marina (450 vezova za jahte dužine od 12 do 180 metara), rezidencije, poslovni prostori, Hotel “Regent Porto Montenegro” sa 5 zvezdica, Zbirka pomorskog nasleđa sa vrednim muzejskim eksponatima, smeštena u rekonstruisanoj zgradi nekada Austrougarske pilane, Jaht klub, Međunarodna škola “Knightsbridge School International Montenegro”. Ovo naselje izgrađeno je u delu grada koji lokalci nazivaju Arsenal, a tu je nekada bio mornaričko – tehničko – remontni zavod “Sava Kovačević”.

Da bi se video pravi luksuz, mora se ući u objekte naselja a to je većinom rezervisano samo za goste ili vlasnike stambeno poslovnih jedinica. Međutim i ovo što se može videti samo spolja svakako je  vredno lagane popodne šetnje kroz pomenuti kompeks.


Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.