Caričin grad – Iustiniana Prima

Caričin grad – Iustiniana Prima

U sklopu priprema za biciklistički maraton “Bratstvo i jedinstvo”, vožena je trening-tura po Pustorečkoj kotlini. Plan je bio je se obiđe značajno arheološko nalazište na obroncima planine Radan – Caričin grad.

Kolega Vladan Antić i ja krenuli smo rano ujutru prema dolini Južne Morave. Ubrzo smo stigli do Bojnika, gde smo napravili prvu pauzu za doručak. Odličnim, obnovljenim putem, preko sela Mijajlica stigli smo do Caričinog grada.


Caričin grad

Caričin grad (Iustiniana Prima) je arheološki lokalitet iz VI veka, jednog od najvećih i najznačajnijih vizantijskih gradova u unutrašnjosti Balkana. Podigao ga je veliki vizantijski car Justinijan I (527—565) prema mnogim izvorima u znak zahvalnosti kraju u kome se rodio.

Grad je bio važan crkveni, administrativni i vojni centar, sedište novoosnovane arhiepiskopije Iustinianae Primae koja je imala jurisdikciju nad severnim Ilirikom čime je pravo Soluna ograničeno na južne delove provincije.

Bio je okružen bedemima, a pored spoljnih utvrđenja otkriveni su i unutrašnji bedemi koji grad dele na tri dela: Gornji, Srednji i Donji. Na najuzvišenijem mestu u gradu sagrađen je Akropolj – sedište crkvene uprave, okružen snažnim bedemima, u središnjem delu ističe se centralni kružni trg gde se odvijao javni život grada.

Gradske ulice su popločane pravougaonim krečnjačkim pločama, uokvirene pokrivenim tremovima sa stubovima na kojima se oslanjaju lukovi arkada. Na Akropolju se nalazi kompleks episkopske palate (imala je podno grejanje koje se zagrevalo toplim vazduhom – hipokaust), velika katedralna crkva sa tri apside, atrijumom i krstionicom, koji spada u red najmonumentalnijih spomenika vizantijske arhitekture na balkanskom poluostrvu. U stambenom delu grada, blizu trga – foruma, otkopana je trobrodna bazilika sa kriptom, pronađeni su fragmenti podnog mozaika i fresaka. Jugoistočno od foruma bila je treća crkva, krstoobrazna bazilika sa atrijumom. U predgrađu je otkopana dvojna bazilika i južno od nje peta bazilika, trobrodna sa trakseptom, narteksom i atrijumom, izvan gradskih zidina nađena je šesta crkva, trikonhos sa otvorenim narteksom i atrijumom, sve ove crkve podignute su u VI veku.

Spomenici crkvene i svetovne arhitekture po svojoj urbanističkoj postavci, po skupocenim mozaičkim podovima i raznovrsnom dekorativnom plastikom u potpunosti odgovaraju Prokopijevom opisu Justiniane Prime.

Naselje se snabdevalo vodom iz veštačkog jezera čija je brana bila dugačka 100, a visoka 6,15 metara.


Po obilasku Caričinog grada nastavili smo ka Lebanu, gde smo napravili kraću pauzu. Pauzirali smo i u Leskovcu kako bi uživali u tradicionalno dobrom roštilju koji se nudi u tom gradu. Dolinom Južne Morave smo se dovezli do Niša. Na ovom treningu prešli smo 138 km.

Mapa rute:


Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *